Türkiye’nin direniş haritası: İşçi ve köylüler hakları için sokakta

Türkiye’de işçi direnişleri, sendikal örgütlenme mücadeleleri ve yaşam alanlarını korumaya yönelik eylemler ekim ayında da sürdü. Umut-Sen’in yayımladığı “Direniş Haritası Ekim 2026” raporuna göre, ay sonunda Türkiye genelinde 285 mücadele kayda geçti. Bunların 64’ü kesintisiz sürerken, 221’i sonuçlanmış olarak sınıflandırıldı. Ekim ayında ise 21’i işçi direnişi, 23’ü eylem, ikisi ekoloji direnişi ve biri açlık grevi olmak üzere 47 yeni kayıt oluşturuldu. Bu mücadelelerin 26’sında ödenmeyen ücret, tazminat ve işçilik alacaklarının temel talep olduğu belirtildi. İnşaat sektörü, işçi direnişlerinin öne çıktığı alanlardan biri oldu. Ay boyunca 15 yeni inşaat direnişi kaydedilirken, bunların dokuzu ay sonuna kadar sonuçlandı, altısı ise sürdü.

ÜCRET İÇİN ÇATIYA ÇIKTILAR

Raporda, kamu projeleri dahil farklı şantiyelerde yaşanan ücret sorunlarına dikkat çekildi. Arnavutköy Sazlıbosna TOKİ şantiyesinde beş ayrı yüklenici ve taşeronun işçileri aynı ay içerisinde ücretlerini alabilmek için direnişe geçti. Ankara’da Rönesans Holding’in yürüttüğü Yeni Adalet Sarayı şantiyesinde işçiler, üç aylık alacakları için 6 Ekim’de çatıya çıktı. Adıyaman’da ise altı işçi 26 Ekim’de ücretlerini alamadıkları gerekçesiyle kendilerini çatının kenarından sarkıttı. Antakya’daki deprem konutlarında Cevahir Yapı bünyesinde çalışan 45 işçi, ödenmeyen ücret ve diğer alacakları için şirket ofisi önünde bekleyişe geçti ve beşinci gün haklarını aldılar. Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde sendikalı oldukları gerekçesiyle işten çıkarılan 90 işçinin direnişi ise 17’nci günde kazanımla sonuçlandı.

SENDİKALAŞAN İŞÇİYE İŞTEN ÇIKARMA

Raporda sendikal örgütlenme nedeniyle yaşanan işten çıkarmalar da öne çıktı. Aliağa’daki Smart Solar’da işten çıkarılan işçi sayısının 85’e yükseldi. Tuzla’daki VOLVAC fabrikasında sendikanın çoğunluk tespiti sonrası beş işçi işten çıkarıldı. Sincan’daki Ulusoy Bakır’da Birleşik Metal-İş’in yetkisinin kesinleşmesinin ardından iki işçinin işten çıkarıldığı belirtildi. Bolu’daki Domino Tekstil’de ise 22 Ekim’de 60 işçinin sözleşmesi feshedildi. Keşan’daki TYH Tekstil’in iki işyerinde toplam 42 işçiyi işten çıkardığı, Keşan’daki işçilerin işten çıkışlarında Kod 22 kullanıldığı ve bu nedenle işsizlik ödeneğinden yararlanamadıkları ileri sürüldü.

KÖYLÜLERİN MÜCADELESİ SÜRÜYOR

Raporda, maden ve enerji projelerine karşı kırsal bölgelerde yürütülen mücadelelere de yer verildi. Uşak’ın Bağbaşı köyünde Karacahisar GES projesi hakkında yürütmeyi durdurma kararı verilmesine rağmen sahaya malzeme taşındığı belirtildi. TIR’ların önünü kesmeye çalışan köylülerden muhtar Ahmet Karakuş’un da aralarında bulunduğu sekiz kişinin gözaltına alındığı aktarıldı. Banaz ilçesine bağlı Gürlek köyünde ise Kenz Madencilik’in nikel sondajına karşı köylülerin nöbet tuttuğu, şirketin 13 Ekim’de jandarma eşliğinde iş makinelerini yeniden sahaya soktuğu kaydedildi. Muğla’nın Milas ilçesindeki Akbelen’de de mücadele gündemdeki yerini korudu Danıştay 6. Dairesi’nin Akbelen’deki 679 parselin acele kamulaştırılmasını hukuka uygun bulması sonrası İkizköylüler kararın temyize taşınacağını ve topraklarını savunmayı sürdüreceklerini açıkladı. Ordu’nun Perşembe Yaylası’nda ise Taşyapı Grubu’na bağlı Taşzemin Madencilik’in, yürütmeyi durdurma kararlarına rağmen sondaj çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

ÜRETİCİ DE EYLEMDE

Ekim ayında çiftçi ve üreticilerin fiyat ve maliyet sorunları nedeniyle gerçekleştirdiği eylemler de raporda yer aldı. Samsun’un Bafra ilçesinde yaklaşık 600 traktör ve 1500 çeltik üreticisi, Toprak Mahsulleri Ofisi’nden (TMO) hasat bitmeden fiyat açıklamasını istedi. Üreticiler kilogram başına en az 55 lira talep etti. Manisa’nın Akhisar ilçesine bağlı Zeytinliova’da zeytin üreticileri ve elekçiler, açıklanan alım fiyatlarına tepki göstererek alımı durdurdu. Sarıgöl’de üzüm fiyatının geçen yıl 120 liraya kadar yükselmesine karşın bu yıl 70 liranın altına gerilediği belirtildi. Erzincan’da pancar üreticileri ise ton başına açıklanan 3 bin 720 liralık fiyatın yaklaşık 4 bin liralık maliyetin altında kaldığını savundu.

41 MÜCADELE 100 GÜNÜ AŞTI

Rapora göre; kesintisiz devam eden 64 mücadelenin 41’i 100 günü aştı. Uzun soluklu mücadeleler arasında 11 bin 479 gündür süren Cumartesi Anneleri’nin Galatasaray Meydanı’ndaki adalet arayışı ilk sırada yer aldı. Akbelen ve İkizköy direnişi 2 bin 662 güne ulaşırken, İzmir’deki DIGEL Tekstil işçilerinin mücadelesi 651 gündür devam ediyor.